Wulkan z octu i sody przygotujesz w kilka minut z produktów dostępnych w kuchni. To prosty eksperyment dla dziecka, ale wykonuj go zawsze pod nadzorem osoby dorosłej i na tacy lub folii, ponieważ kolorowa piana może zabrudzić powierzchnię.
Czego potrzebujesz?
Przygotuj mały zestaw składników i ustaw go na stabilnym blacie. Do wykonania doświadczenia potrzebne są:
- Słoik lub mała butelka, która posłuży jako krater.
- 2 łyżki sody oczyszczonej.
- 30–50 ml octu.
- 1 łyżka płynu do naczyń.
- Barwnik spożywczy, najlepiej czerwony lub pomarańczowy, opcjonalnie.
- Tacka, talerz albo folia do zabezpieczenia powierzchni.
Jeśli chcesz zbudować bardziej dekoracyjny model, przygotuj też plastelinę, papier lub papierową masę. Nie zakrywaj jednak szczelnie otworu naczynia.
Jak zrobić wulkan z octu i sody?
Postępuj zgodnie z poniższymi krokami. Najlepiej wykonuj doświadczenie w miejscu łatwym do sprzątania, na przykład na kuchennym blacie zabezpieczonym tacą.
- Przygotuj podstawę. Ustaw słoik lub butelkę na tacy. Możesz obkleić naczynie plasteliną albo papierem, aby przypominało stożek wulkanu, ale pozostaw krater całkowicie otwarty.
- Wsyp sodę. Umieść w naczyniu 2 łyżki sody oczyszczonej.
- Dodaj składniki wizualne. Wlej łyżkę płynu do naczyń i dodaj kilka kropli barwnika spożywczego. Płyn zwiększy ilość piany, a barwnik nada jej kolor lawy.
- Rozpocznij erupcję. Wlej do słoika 30–50 ml octu. Zrób to ostrożnie, a następnie odsuń twarz od naczynia i obserwuj wypływającą pianę.
- Posprzątaj stanowisko. Po zakończeniu doświadczenia wylej pozostałości, umyj naczynie i dokładnie umyj ręce.
Reakcja może być gwałtowna, dlatego nie pochylaj się nad otworem i nie zatykaj słoika. Dziecko może wsypywać składniki i obserwować doświadczenie, ale ocet powinien wlewać dorosły. Przy większej konstrukcji wybierz dużą tacę, która pomieści pianę wypływającą poza naczynie.
Dlaczego wulkan wybucha?
Ocet zawiera kwas octowy, a soda oczyszczona, czyli wodorowęglan sodu, ma właściwości zasadowe. Po ich połączeniu zachodzi reakcja kwasowo-zasadowa, nazywana także reakcją neutralizacji. Jednym z jej produktów jest dwutlenek węgla.
Gaz tworzy liczne bąbelki. Płyn do naczyń zatrzymuje je w cieczy, dzięki czemu powstaje piana przypominająca lawę i wypływająca z krateru. Dziecku można wyjaśnić to prosto: ocet i soda wytwarzają tak dużo bąbelków, że piana wydostaje się ze słoika jak podczas erupcji wulkanu.
To doświadczenie pokazuje, że nawet zwykłe produkty kuchenne mogą posłużyć do obserwacji reakcji chemicznej. Najważniejsze zasady to nadzór dorosłego, otwarte naczynie i zabezpieczona powierzchnia.
